1. مراحل تهیه دتول از بنزن را بنویسید؟
 2.مراحل تهیه TCP از بنزن را بنویسید؟     توسط :بهروز نجفی افشار

براي تهيه دتول ازبنزن٬ ابتدا فنول را تهيه مي كنيم  فنل به مقدار زياد درقطران ذغال سنگ وجود دارد .ساده ترين راه  سنتز فنل از بنزن به دو طريق ( فرآیند داو  و فرآیند راشیگ ) است.  

  و نيز مي توان  از اكسايش مستقيم كومن( ايزوپروپيل بنزن ) به هيدروپروكسيد وشكستن آن بااسيد به پروپانون وفنل ويا با اكسايش كاتاليزوري درفاز مايع تولوئن به بنزوئيك اسيد وسپس به فنل دست يافت .

فعاليت فنل براي شركت در واكنش هاي جانشيني الكترون دوستي بيشتر از بنزن است به طوريكه بدون نياز به كاتاليزگر با كلردر دماي معمولي واكنش داده و از آن جا يي  كه عامل هيدروكسي هدايت كننده ارتو وپارا است . اين سه موقعيت توسط كلر پر مي شود ودتول تهيه مي گردد.

اما تهيه TCP

يكي از راه هاي پيشنهادي مي تواند به طريق زير باشد . بنزن رابا  سولفوریک اسیدغلیظ وارد واکنش می نماییم تا بنزن سولفونيك اسيد تهيه  نماييم .

اين ماده را الكيل دار مي كنيم   ( با AlCl3    و   ‍CH3 CL  واکنش می دهیم ) .

چون  SO3H هدايت كننده متا است. گروه هاي  متيل در  ناحيه 3و5 مي نشيند .

سپس  ماده حاصل را كلردارمي كنيم   (با  Cl2  و FeCl3 ‍واکنش می دهیم ) .

گروه هاي متيل ( هدايت كننده ارتو وپارا )  باعث مي شوند كه كلر در ناحيه 4 قرار گيرد. حال عامل SO3H ماده حاصل را طبق  واكنش ( داو)  درمحيط قليايي قوي توسط يك واكنش استخلافي نوكلئوفيلي  به عامل OH تبديل مي كنيم .

ازاساتید و همکاران گرامی خواهشمندم نظرات خود را درمورد مطالب

فوق مبذول دارند بسیار متشکرم .

 گرماي واكنش ونظريه حالت گذار

انجام واكنش هاي شيميايي همواره باتغيير انرژي همراه است .

دربرخي ازواكنش هاي شيميايي كه سطح آنتالپي محصولات ازسطح آنتالپي مواداوليه بالاتر است ،انرژي گير هستند ، اين گونه واكنش ها را گرماگير نامند.

دربعضي موارد انجام واكنش شيميايي انرژي ده بوده ويابه عبارتي سطح آنتالپي محصولات ازسطح آنتالپي مواداوليه پايين تراست وفراورده هاپايدارترازواكنش ده ها مي باشند.  اين گونه واكنش ها را گرماده نامند.

تعدادبسياراندكي ازواكنش هاي شيميايي مانند واكنش استري شدن  باتغيير انرژي همراه نيستند.

دونظريه مهم واساسي انجام واكنش هاي شيميايي رادرسطح مولكولي موردمطالعه قرارمي دهند .

آـ نظريه ي برخورد 

ب ـ نظريه حالت گذار  

 مطالعات گوناگون سينيتكي نشان ميدهد كه دربيشتر واكنش هاي شيميايي يك سد انرژي درراه تبديل مواد واكنش دهنده به فراورده وجوددارد ،كه مانعي درراه انجام واكنش بوده وباعث كندي آن مي شود . ارتفاع اين سد تابع ماهيت ونوع واكنش است و نمايانگر انرژي فعالسازي واكنش   Ea می باشد.و ازواكنشي به واكنش ديگر فرق مي كند .

ارتفاع سدانرژی ، بیانگر سرعت واکنش نیز می باشد .هرچه سد انرژی کوتاهتر، سرعت واکنش بیشتر خواهد بود.

ازبرخورد موثر بین مولکول های واکنش دهنده ،پیوندضعیفی بین آن هاتشکیل وهمزمان باآن بعضی ازپیوندها سست می شوند.ودرپی آن یک شبه مولکول بسیارناپایدار به نام کمپلکس فعال( حالت گذار) بامحتوای انرژی زیاد تشکیل  می شود.سپس باسست شد ن و شکست پیوند های لازم دراین کمپلکس محصولات تولید می شوند.

باکلیک کردن در اینجا می توانید بانظریه حالت گذار درانجام واکنش های شیمیایی بیشتر آشنا شوید.

اندازه گیری گرمای واکنش 

انجام واکنش  شیمیایی دراکثر موارد باتغییر انرژی همراه می باشد.وتغییرانرژی وابسته به واکنش های ، عموما به شکل گرما و کار(تغییر حجم) مشاهده می شود.

تغییرانرژی واکنش شیمیایی به شکل گرما را می توان به راه های زیر اندازه گیری نمود.

۱- گرماسنجی

۲- انرژی پیوندها

۳- گرمای تشکیل

گرماسنجی : گرماسنج رامی توان برای اندازه گیری جریان گرما درمورد فرایندهایی که درآب صورت می گیرد به کاربرد .ظرف گرماسنج دارای دیواره های عایق می باشدازاین رو،هرگونه انتقال گرما فقط بین آب ومخلوط واکنش صورت می گیرد.اگر واکنش گرماده باشد موجب گرم شدن آب و بالارفتن دمای آن خواهد شد  و درواکنش های گرما گیر دمای آب کاهش می یابد .

ازروی تغییر دمای آب درون گرماسنج وجرم آب می توان مقدارگرمای منتقل شده درطی انجام یک واکنش برای مقدار مشخصی ازماده رااندازه گرفت .   

تغییردما (   ⁰C )  .   (   j‎ ⁄g   ⁰C ) ۴/۱۸۴    .  وزن آب (g)   =   مقدار گرمای منتقل شده به آب( j )

وسپس آنتالپی واکنش  را محاسبه نمود.

 باکلیک دراینجا بانحوه کار گرماسنج آشنا می شوید ومی توانیدباانجام چندآزمایش ورسم نمودار خنثی شدن اسید وبازهای مختلف را مقایسه نمایید. 

واکنش دهنده ی محدودکننده      

        نظريه برخورد درسازکارهای شيميايی

يکی از نظريه های مهم سينتيک شيميايی درانجام واکنشها نظريه برخورد است.عوامل مهم دراين نظريه عبارتند از:

  ۱ـ تعداد برخورد: افزايش مول ها در يک سيستم باعث افزايش برخوردها و در نتیجه باعث افزايش سرعت واکنش می شود.

۲ـ انرژی ذره ها هنگام برخورد : در لحظه برخورد مولکولها در جهت مناسب بايد  شدت واکنش به حدی شديد باشد که منجر به انجام واکنش شود پيوندهای لازم شکسته شده تا پيوندهای جديد بتوانند تشکيل شوند .

۳ـ جهت گيری ذره هاهنگام برخورد: درظرف واکنش مولکولها دارای حرکت های نامنظم و کاملا تصادفی هستند طی همين حرکات مولکولها به هم برخورد نموده دراين حال اگراين برخوردها دارای جهت مناسب باشند واکنش انجام خواهد شد.

برای درک اين مطلب دراینجاکلیک کنيد.